Chuyển đổi số trong giáo dục không bắt đầu từ việc giáo viên biết thêm một phần mềm hay học sinh có thêm một thiết bị. Điều quan trọng hơn là công nghệ có làm thay đổi cách người thầy thiết kế bài học, tổ chức hoạt động và nhìn nhận quá trình học tập của học sinh hay không.

Nguồn: Báo điện tử Chính phủ
Không phải cứ có công nghệ là có lớp học số
Một tiết học có máy chiếu, giáo viên trình chiếu bài giảng điện tử, học sinh làm bài trên điện thoại… có thể được xem là một tiết học có ứng dụng công nghệ. Nhưng nếu toàn bộ quá trình dạy và học vẫn diễn ra theo cách cũ, công nghệ thực chất mới chỉ thay thế một số phương tiện truyền thống.

Nguồn: Báo Đại đoàn kết
Đây là một trong những vấn đề đáng suy nghĩ khi ngành giáo dục đang đẩy mạnh chuyển đổi số, trong bối cảnh Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 tiếp tục được triển khai và công nghệ, đặc biệt là AI, đang thay đổi nhanh chóng cách con người tiếp cận tri thức.
Sự thay đổi ấy khiến câu hỏi đặt ra cho giáo viên không còn đơn giản là: “Có nên ứng dụng công nghệ vào dạy học?” mà là: “Ứng dụng công nghệ như thế nào để việc học thực sự tốt hơn?”
Nếu chỉ tập huấn giáo viên cách sử dụng một nền tảng, tạo tài khoản, đưa tài liệu lên hệ thống hay tạo một bài kiểm tra trực tuyến, việc ứng dụng công nghệ rất dễ dừng lại ở kỹ năng thao tác. Trong khi đó, điều giáo viên cần hơn là hiểu được công nghệ có thể giải quyết vấn đề sư phạm nào.
Chẳng hạn, trước một bài học, thay vì chỉ tìm kiếm thêm một video minh họa, giáo viên có thể đặt câu hỏi: học liệu này sẽ được sử dụng ở khâu nào? Học sinh xem trước ở nhà để hình thành câu hỏi? Xem trên lớp để phân tích? Hay sử dụng sau bài học để củng cố kiến thức?
Tương tự, một bài kiểm tra trực tuyến không nhất thiết chỉ nhằm thay thế bài kiểm tra trên giấy. Nếu kết quả được phân tích, giáo viên có thể nhận ra những nội dung mà phần lớn học sinh còn yếu, những câu hỏi gây khó khăn hoặc sự khác biệt giữa các nhóm học sinh. Từ đó, bài dạy tiếp theo có thể được điều chỉnh. Khi ấy, công nghệ không còn là “một việc phải làm thêm”, mà trở thành một phần trong quá trình ra quyết định của giáo viên.
Vì vậy, tập huấn giáo viên trong giai đoạn hiện nay cần chuyển từ câu chuyện “dạy dùng công cụ” sang “dạy thiết kế hoạt động học có sự hỗ trợ của công nghệ”. Nói cách khác, giáo viên cần được hỗ trợ để “số hóa tư duy dạy học”, chứ không chỉ số hóa giáo án.

Học liệu số, một điều kiện để thay đổi tư duy
Bên cạnh sách giáo khoa, hệ thống học liệu số ngày càng được chú trọng phát triển nhằm hỗ trợ giáo viên khai thác tài nguyên, ứng dụng công nghệ và tổ chức các hoạt động dạy học một cách sáng tạo, hiệu quả. Trong đó, kho học liệu số trên nền tảng hoclieu.vn do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội – đơn vị thành viên của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam – phát triển, cung cấp hệ thống tài nguyên và công cụ hỗ trợ dạy học trong quá trình giảng dạy, kiểm tra, đánh giá, góp phần đáp ứng nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học trong môi trường số.
Truy cập vào Hoclieu.vn, các thầy cô giáo có thể tìm thấy tài liệu tập huấn, gợi ý xây dựng kế hoạch bài dạy, video bài dạy tham khảo, các tài liệu bổ trợ và hệ thống câu hỏi, bài tập, đề kiểm tra…

Đơn cử như ở môn Giáo dục Quốc phòng An ninh dành cho lớp 10,11,12, giáo viên có thể truy cập vào hoclieu.vn để tham khảo kế hoạch dạy học từng bài, trong đó xác định rõ kiến thức cốt lõi, năng lực, phẩm chất cần đạt, thiết bị, học liệu cần thiết, cách tổ chức dạy học, phương pháp dạy học kết hợp với các công cụ, học liệu, cách giao nhiệm vụ, hướng dẫn học sinh tự học, kiểm tra đánh giá…Giáo viên có thể tham khảo các video tiết dạy, giáo án điện tử, tư liệu tham khảo và sử dụng hệ thống đề luyện tập với ứng dụng AI để tạo phiếu bài tập, đề kiểm tra với các mức độ khác nhau. Ở kho học liệu bổ trợ, giáo viên có thể được hỗ trợ giải đáp các câu hỏi liên quan tới việc sử dụng học liệu, kết nối công nghệ như thế nào để hiệu quả và đảm bảo mục tiêu cao nhất: Phát triển năng lực, phẩm chất học sinh như tinh thần đổi mới của chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Hỗ trợ trong việc dạy học tiếng Anh, ngoài sách giáo khoa Global Success,còn có hệ sinh thái học liệu Tiếng Anh: sách mềm 2.0 với kênh hình, kênh chữ theo hoạt động của bài học, âm thanh, hình ảnh, video, trò chơi trực quan sinh động. Hệ sinh thái này cũng tích hợp kho hợp phần bổ trợ, hệ thống quản lý học tập (LMS), bộ công cụ hỗ trợ hoạt động dạy học của giáo viên, các tài liệu tập huấn giáo viên theo định hướng sử dụng hiệu quả sách giáo khoa cùng các học liệu để tổ chức các hoạt động học một cách sáng tạo. Với đặc thù môn ngoại ngữ ở cấp tiểu học, hệ thống học liệu còn cung cấp các thẻ từ, tranh tình huống và các công cụ hỗ trợ giáo viên trong việc thiết kế các hoạt động học phù hợp với lứa tuổi học sinh. Kho học liệu còn có ngân hàng câu hỏi kiểm tra với khoảng 21.000 câu hỏi, hỗ trợ giáo viên xây dựng đề kiểm tra cho học sinh từ lớp 1-12. Theo đó, Giáo viên có thể thiết kế, giao bài tập, đề kiểm tra online/offline từ dữ liệu ngân hàng này, đúng theo quy định về ma trận đề, phù hợp với các nhóm đối tượng, yêu cầu khác nhau.

Giáo viên cũng có thể truy cập vào Thư viện bài giảng e-learning trong hệ thống học liệu tổng hợp các bài giáo án điện tử do giáo viên toàn quốc xây dựng trong cuộc thi Thiết kế bài giảng điện tử e-learning. Đặc biệt với ứng dụng GlobalSpeak, giáo viên và phụ huynh có thể đồng hành cùng học sinh trong việc ôn luyện kiến thức theo bộ sách Global Success, mở rộng nâng cao kiến thức theo khung đánh giá năng lực quốc tế. Qua đó tăng cường 4 kĩ năng nghe, nói, đọc, viết…
Giải pháp giáo dục số Hoclieu.vn không chỉ đơn thuần là một nền tảng kỹ thuật, mà trở thành trợ thủ đắc lực trong hành trình đổi mới phương pháp dạy và học. Đối với giáo viên, Hoclieu.vn không chỉ là công cụ hỗ trợ chuyên môn, mà còn kiến tạo một môi trường kết nối “bốn chiều” giữa học sinh, giáo viên, nhà trường và phụ huynh thông qua nền tảng quản lý lớp học LMS. Hệ thống này cung cấp bộ công cụ toàn diện, từ tạo phiếu bài tập, đề thi kiểm tra, chấm chữa bài, đến theo dõi tiến độ và phản hồi kết quả học tập. Nhờ đó, quá trình dạy và học trở nên thuận tiện, liên tục và xuyên suốt hơn, trong khi phụ huynh có thể dễ dàng theo dõi hành trình học tập của các con, với thông tin báo cáo trực quan, rõ ràng và dễ hiểu, góp phần thắt chặt sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc đồng hành cùng học sinh. Ngoài ra, nền tảng ứng dụng số mở ra hành trình học tập cá nhân hóa, nơi mỗi học sinh có thể tự củng cố kiến thức, tự đánh giá năng lực và từng bước hình thành kỹ năng tự học, thích ứng trong môi trường số. Có thể nói, giải pháp số giúp giáo viên không chỉ làm chủ công nghệ, mà còn đổi mới tư duy dạy học. Khi công nghệ hòa cùng sư phạm, lớp học trở nên linh hoạt hơn, học sinh hứng thú hơn và việc dạy học trở về với điều cốt lõi nhất là nuôi dưỡng tình yêu học tập.

Chia sẻ về việc này, cô Phạm Thị Linh Chi – giáo viên phụ trách môn Tiếng Anh, Tổ trưởng chuyên môn Trường THCS Lý Thường Kiệt (Hà Nội) cho biết đã khai thác Hoclieu.vn để chuẩn bị bài giảng. “Đây là nền tảng kỹ thuật khích lệ, thúc đẩy giáo viên thay đổi cách dạy, thay đổi cách học và thay đổi cả cách đánh giá học sinh”, cô Linh Chi nhận xét.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân
Cô Hà Thu Thủy, giáo viên dạy Ngữ văn trường THPT Anhxtanh (Hà Nội) cũng cho rằng để đảm bảo thực hiện mục tiêu của chương trình giáo dục 2018, học liệu số và ứng dụng công nghệ là điều kiện cần cho giáo viên trong việc đổi mới sáng tạo. Nó giúp giáo viên giảm bớt các công việc thủ công, thay thế cách kế hoạch bài giảng cứng bằng kế hoạch bài giảng linh hoạt, mềm dẻo, phù hợp với các nhóm đối tượng học sinh khác nhau. Trong bối cảnh môn Ngữ văn có nhiều thay đổi, việc thi cử, kiểm tra không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa đòi hỏi thầy trò phải hướng vào việc rèn năng lực, kỹ năng thì nguồn học liệu mở, các công cụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo rất cần thiết.

Nguồn: Báo Lao động

