2. Gợi ý 8 trò chơi dạy từ vựng tiếng Nhật lớp 4

2.1.  “Truy tìm nghĩa bí ẩn” (ことばクイズ – Kotoba quiz)

Mục tiêu:
Giúp học sinh ghi nhớ và hiểu nghĩa từ nhanh chóng thông qua hoạt động hỏi – đáp, đồng thời phát triển kỹ năng nghe và phản xạ khi gặp các từ mới trong từ vựng tiếng Nhật lớp 4.

Cách chơi:
Giáo viên chia lớp thành hai đội, mỗi đội từ 5–6 học sinh. Chuẩn bị sẵn thẻ từ tiếng Nhật (có thể in từ sách Global Success – ví dụ các chủ đề như trường học, đồ vật, nghề nghiệp, địa điểm).
Giáo viên lần lượt giơ thẻ từ lên, đọc to hoặc cho học sinh đọc, và yêu cầu đội còn lại đoán nghĩa tiếng Việt trong vòng 10 giây. Đội trả lời đúng được 1 điểm, sai thì đội còn lại có cơ hội giành điểm. Sau mỗi lượt, giáo viên nên khuyến khích cả lớp đọc lại to từ đó 2–3 lần để củng cố phát âm.

Ví dụ:
Giáo viên giơ thẻ 「じてんしゃ」, học sinh trả lời “xe đạp”; hoặc 「がっこう」 – “trường học”.

Lợi ích:
Trò chơi này không chỉ giúp học sinh nhận diện và hiểu nghĩa từ vựng tiếng Nhật lớp 4 nhanh chóng, mà còn rèn kỹ năng nghe – nói tự nhiên. Không khí thi đua giữa hai đội giúp các em hứng thú, tập trung hơn và tự tin giao tiếp. Mỗi lần đoán đúng từ, học sinh đều cảm thấy vui và được khích lệ, từ đó ghi nhớ từ vựng lâu hơn mà không cần học thuộc lòng khô khan.

2.2. “Nghe và chỉ nhanh” (きいてください – Listen and point)

Mục tiêu:
Luyện kỹ năng nghe hiểu, nhận diện âm thanh và phản xạ hành động phù hợp với từ vựng đã học.

Cách chơi:
Giáo viên chuẩn bị tranh ảnh hoặc vật thật minh họa các từ vựng tiếng Nhật lớp 4 trong bài học. Tranh có thể dán quanh lớp hoặc chiếu trên màn hình. Giáo viên đọc một từ tiếng Nhật (ví dụ: 「いす」– ghế, 「えんぴつ」– bút chì, 「ほん」– sách) và yêu cầu học sinh chỉ thật nhanh vào tranh hoặc đồ vật tương ứng.
Nếu muốn tăng độ khó, giáo viên có thể đọc cụm từ dài hơn, ví dụ 「おおきいいす」 (cái ghế to) hoặc kết hợp động từ như 「いすにすわってください」 (hãy ngồi vào ghế).

Ví dụ:
Giáo viên: 「りんごをさしてください！」 → học sinh chỉ vào tranh quả táo.
Giáo viên: 「でんしゃはどこですか？」 → học sinh chỉ vào hình tàu điện.

Lợi ích:
Trò chơi này giúp học sinh phát triển khả năng nghe – hiểu và phản xạ nhanh với âm thanh tiếng Nhật, đồng thời hình thành liên kết giữa âm thanh, hình ảnh và ý nghĩa. Việc lặp đi lặp lại từ qua nhiều hình ảnh khiến các em nhớ lâu hơn, cải thiện phát âm, và dần hình thành phản xạ ngôn ngữ tự nhiên khi nghe từ trong hội thoại thực tế.

2.3. “Ai nhanh hơn” (スピードゲーム – Speed game)

Mục tiêu:
Rèn phản xạ nói, củng cố nhóm từ theo chủ đề, đồng thời giúp học sinh làm quen với việc suy nghĩ nhanh bằng tiếng Nhật.

Cách chơi:
Giáo viên chọn một chủ đề từ vựng tiếng Nhật lớp 4, ví dụ: “phương tiện giao thông”, “thức ăn”, “địa điểm”, “nghề nghiệp”. Các học sinh ngồi thành vòng tròn. Lần lượt từng em phải nói ra một từ thuộc chủ đề đó trong vòng 5 giây. Ai lặp lại hoặc nói sai phát âm sẽ bị loại. Giáo viên có thể tăng độ khó bằng cách yêu cầu đặt câu ngắn với từ vừa nói.

Ví dụ:
Chủ đề “phương tiện giao thông”:
Học sinh 1: 「バス」 (xe buýt)
Học sinh 2: 「じてんしゃ」 (xe đạp)
Học sinh 3: 「でんしゃ」 (tàu điện)
Sau đó giáo viên gợi: “だれがバスでがっこうへいきますか？” (Ai đi học bằng xe buýt?) để học sinh trả lời theo mẫu câu.

Lợi ích:

Trò chơi rèn phản xạ ngôn ngữ nhanh, giúp học sinh không chỉ nhớ mặt chữ mà còn vận dụng từ vựng tiếng Nhật lớp 4 trong ngữ cảnh thực tế. Hoạt động liên tục khiến lớp học sôi nổi, học sinh tập trung và hình thành thói quen suy nghĩ bằng tiếng Nhật.

2.4. “Ghép cặp hoàn hảo” (ペアをつくりましょう – Pair matching)

Mục tiêu:
Củng cố cách viết và nghĩa từ, rèn trí nhớ và kỹ năng đọc – hiểu.

Cách chơi:
Giáo viên chuẩn bị hai bộ thẻ: một bộ ghi từ tiếng Nhật (ví dụ: 「さくら」「こうえん」「せんせい」), một bộ ghi nghĩa tiếng Việt tương ứng. Phát ngẫu nhiên cho học sinh, yêu cầu các em đi quanh lớp tìm bạn có thẻ ghép đúng nghĩa với mình. Khi tìm thấy cặp, cả hai đọc to từ tiếng Nhật kèm nghĩa để kiểm tra.
Để tăng hứng thú, giáo viên có thể giới hạn thời gian hoặc bật nhạc nền – khi nhạc dừng, học sinh phải nhanh chóng tìm bạn “ghép cặp”.

Ví dụ:
Học sinh A có thẻ 「がっこう」 – tìm bạn có thẻ “trường học”.
Học sinh B có 「ともだち」 – tìm bạn “bạn bè”.

Lợi ích:
Trò chơi giúp học sinh vừa vận động vừa học, rèn trí nhớ ngắn hạn và kỹ năng giao tiếp. Việc di chuyển và tìm bạn khiến quá trình học trở nên tự nhiên, thú vị, giúp học sinh nhớ từ vựng tiếng Nhật lớp 4 lâu hơn mà không cảm thấy bị ép buộc.

2.5.  “Vòng quay may mắn” (ことばのルーレット – Word roulette)

Mục tiêu:
Phát triển kỹ năng nói, phản xạ câu nhanh và luyện sử dụng từ vựng trong ngữ cảnh.

Cách chơi:
Giáo viên tạo một bảng vòng quay (có thể là thủ công hoặc trên PowerPoint) với 8–10 ô, mỗi ô là một từ vựng hoặc hình ảnh tương ứng với từ. Học sinh lần lượt quay vòng và đọc to từ trúng được. Sau đó, giáo viên yêu cầu các em đặt câu có chứa từ đó hoặc diễn tả hành động liên quan.

Ví dụ:
Ô trúng “ねこ” (con mèo) → học sinh nói: 「ねこがかわいいです。」(Con mèo dễ thương).
Ô trúng “がっこう” (trường học) → 「がっこうへいきます。」(Em đi học).

Lợi ích:
Trò chơi giúp học sinh vận dụng từ vựng tiếng Nhật lớp 4 vào cấu trúc câu, phát triển kỹ năng nói, và học cách kết nối từ trong ngữ cảnh. Đồng thời, sự bất ngờ khi quay trúng từ tạo cảm giác phấn khích, khuyến khích mọi học sinh đều muốn tham gia.

2.6. “Hộp bí mật” (ミステリーボックス – Mystery box)

Mục tiêu:
Kích thích giác quan và tư duy suy đoán bằng tiếng Nhật.

Cách chơi:
Giáo viên chuẩn bị một chiếc hộp kín, bên trong chứa các vật thật (bút, cục tẩy, quả táo, đồ chơi nhỏ…). Học sinh bịt mắt, thò tay vào hộp và miêu tả vật đó bằng tiếng Nhật. Cả lớp sẽ đoán xem đó là gì.

Ví dụ:
Học sinh A sờ thấy vật tròn → nói: 「まるいです。くだものです。」 (Nó tròn, là một loại quả).
Học sinh khác đoán: 「りんご！」 – (Quả táo!)

Lợi ích:
Trò chơi này kết hợp vận động, xúc giác và tư duy, giúp học sinh vừa học vừa chơi mà vẫn nhớ từ vựng hiệu quả. Việc miêu tả bằng tiếng Nhật rèn kỹ năng nói, đồng thời khơi gợi trí tưởng tượng và hứng thú khám phá ngôn ngữ.

2.7. “Đuổi hình bắt chữ Nhật ngữ” (ピクチャーゲーム – Picture game)

Mục tiêu:
Rèn khả năng quan sát, suy luận và liên kết từ vựng với hình ảnh.

Cách chơi:
Giáo viên chiếu hình ảnh hoặc vẽ nhanh lên bảng, học sinh đoán từ tiếng Nhật tương ứng. Có thể tăng độ khó bằng cách yêu cầu đặt câu hoặc nói cụm từ có chứa từ đó.

Ví dụ:
Hình ảnh “công viên” → học sinh nói: 「こうえん！」
Giáo viên mở rộng: 「こうえんへいきます。」(Em đi công viên).

Lợi ích:
Trò chơi giúp học sinh phát triển trí nhớ thị giác, liên kết hình ảnh – âm thanh – ngữ nghĩa. Khi đoán và nói lại nhiều lần, các em ghi nhớ từ vựng tiếng Nhật lớp 4 sâu hơn, đồng thời học được cách sử dụng linh hoạt trong giao tiếp.

2.8. “Hội thoại đảo ngược” (ロールプレイリバース – Role play rewind)

Mục tiêu:
Củng cố từ vựng và mẫu câu qua thực hành hội thoại, rèn khả năng ghi nhớ và ứng khẩu.

Cách chơi:
Giáo viên viết một đoạn hội thoại mẫu lên bảng. Học sinh đọc, luyện theo cặp. Sau đó, giáo viên xóa dần từ khóa trong đoạn hội thoại, yêu cầu học sinh ghi nhớ và đóng vai lại mà không nhìn bảng. Cuối cùng, nhóm học sinh có thể đổi vai và tự sáng tạo hội thoại mới bằng các từ đã học.

Ví dụ:
A: 「こんにちは！」
B: 「こんにちは！おげんきですか？」
A: 「はい、げんきです。ありがとう！」

Lợi ích:
Trò chơi giúp học sinh rèn trí nhớ dài hạn, sử dụng từ vựng tiếng Nhật lớp 4 tự nhiên trong hội thoại, đồng thời tăng sự tự tin khi nói tiếng Nhật. Việc “đảo ngược” và ghi nhớ hội thoại giúp các em vừa học thuộc mẫu câu, vừa hiểu ngữ cảnh sử dụng, thay vì chỉ học thuộc lòng khô cứng.

Tám trò chơi trên không chỉ giúp học sinh học từ vựng tiếng Nhật lớp 4 một cách nhẹ nhàng mà còn phát triển đồng thời các kỹ năng nghe – nói – đọc – viết. Khi học qua trò chơi, các em chủ động hơn trong việc sử dụng tiếng Nhật, ghi nhớ từ lâu hơn, và đặc biệt là xây dựng phản xạ giao tiếp tự nhiên.